Zakdoekjesboom

Hoe herken je een zakdoekjesboom?

Groeivorm

Boom van 10–15 m met een brede, kegelvormige tot ronde kroon.

Blad

Verspreid, 8–15 cm, breed eivormig tot hartvormig met een lange spitse top, grof en spits gezaagd; onderzijde vaak behaard.

Schors

Oranjebruin tot grijsbruin, in kleine schilfers.

Bloem

Een rond hoofdje van paarse meeldraden tussen twee ongelijke, roomwitte schutbladen van 10–20 cm, in mei.

Vrucht

Hangende, groene tot paarsbruine steenvruchten van 3–4 cm met een harde, geribde pit.

Verschil met de zomerlinde

De zomerlinde heeft scheef hartvormig, fijner gezaagd blad en geurende gele bloemtrosjes aan een smal schutblad.

Verschil met de katsura

De katsura heeft kleiner, rond blad dat tegenover elkaar staat.

Bloei: mei · Snoeien: november–maart

Herkennen per kenmerk: Hartvormig blad

Lijkt op, maar is het niet

• Zomerlinde Tilia platyphyllos: scheef hartvormig, fijner gezaagd blad en geurende gele bloemtrosjes aan een smal schutblad. Verschil met zomerlinde
• Katsura Cercidiphyllum japonicum: kleiner, rond blad dat tegenover elkaar staat. Verschil met katsura

Waarom in je tuin?

• Een spectaculair beeld in mei: honderden witte ‘zakdoekjes’ onder de takken.
• Een bijzondere boom met een mooi verhaal: ontdekt in China en naar Europa gehaald door plantenjagers.
• Mooi, breed hartvormig blad, ook in de jaren dat hij nog niet bloeit.

Waar staat een zakdoekjesboom graag?

• Zon tot halfschaduw, uit de wind: wind scheurt de schutbladen en droogt het blad uit.
• Vochtige, voedzame grond die niet uitdroogt; geen natte voeten.
• Reken op ongeveer 8 m breed: een boom voor een grotere tuin of een park.

Licht

Zon of halfschaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

12 m hoog, 8 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Rododendron: Bloeit rond dezelfde tijd in de halfschaduw en houdt ook van vochtige, humusrijke grond.
• Hortensia: Neemt het over in de zomer, in dezelfde beschutte halfschaduw.
• Japanse esdoorn: Een sierlijke kleine boom voor dezelfde beschutte plek, met herfstkleur.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie

Hoe en wanneer plant je een zakdoekjesboom?

1. Plant van november tot maart, met kluit of uit pot.
2. Kies een beschutte plek, bijvoorbeeld tussen andere bomen, uit de koude noorden- en oostenwind.
3. Meng compost of bladaarde door de plantgrond en geef ruim water.
4. Zet een steunpaal aan de windkant en mulch de voet met bladaarde.

Verzorgen

Water

Geef water bij droogte, zeker de eerste jaren: droge grond geeft slap blad met bruine randen.

Bemesten

Wat compost of bladaarde in het voorjaar.

Mulch

Een laag bladaarde of houtsnippers houdt de grond koel en vochtig.

Geduld

Een jonge boom bloeit vaak pas na 10 tot 20 jaar; tot dan is het blad zijn sieraad.

Tip: Koop liever een wat oudere boom: dan hoef je minder lang te wachten op de eerste ‘zakdoekjes’.

Wanneer snoei je een zakdoekjesboom?

Snoeimaanden: november–maart.

Wanneer: Dode, zieke en gebroken takken kan je het hele jaar verwijderen. Moet er toch gesnoeid worden, doe het dan in de winterrust (november–maart).

Hoe:

• Weinig snoei nodig. Vormsnoei van een jonge boom in de winter.
• Haal enkel dode, kruisende of te laag hangende takken weg, zodat de witte schutbladen goed zichtbaar blijven.

Let op: Snoei niet om hem klein te houden: hij bloeit pas als hij volwassen is, en zware snoei stelt dat alleen maar uit.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Zaai de pit van een rijpe vrucht in de herfst buiten in een pot; ze kiemt traag, vaak pas na twee winters, en de zaailing bloeit pas na vele jaren.

Hoe komt een zakdoekjesboom de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Winterhard; de boom zelf verdraagt strenge vorst.
• Late nachtvorst in april kan het jonge blad en de bloemknoppen beschadigen: een beschutte plek helpt.

Ziektes en plagen

• Geen bloei: Een jonge boom bloeit vaak pas na 10 tot 20 jaar. Geduld is de enige remedie.
• Late vorst: Nachtvorst in april beschadigt jong blad en bloemknoppen. Kies een beschutte plek.
• Wind en droogte: Wind scheurt de schutbladen en droge grond geeft bruine bladranden: beschutting, mulch en water helpen.

Het jaar rond

• Januari: Vormsnoei in de winterrust.
• Maart: Laatste maand voor de vormsnoei en om te planten; compost strooien.
• April: Het blad loopt uit; let op nachtvorst.
• Mei: Bloei: witte ‘zakdoekjes’ onder de takken.
• Juli: Water geven bij droogte.
• Oktober: De vruchten rijpen; zaai de pitten als je wilt.
• November: Plantseizoen; vormsnoei kan beginnen.
• December: Vormsnoei; dode takken weg.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Blikvanger voor de grotere tuin, op een beschutte plek in vochtige, voedzame grond.

Let op: Geduld: een jonge boom bloeit vaak pas na 10 tot 20 jaar.

Wist je dat?

• Genoemd naar de Franse missionaris Armand David, die hem in 1869 in China vond. Later werd plantenjager Ernest Wilson er speciaal op uitgestuurd om zaad te halen.
• In het Engels heet hij ook ‘dove tree’ of ‘ghost tree’: de witte schutbladen lijken op fladderende duiven of spookjes.
• De witte ‘bloemblaadjes’ zijn eigenlijk schutbladen; de echte bloemen zitten in het paarse bolletje ertussen.