Natuurtuin
Vogels in de winter: bessen, voer en water
Vogels help je in de winter het best met struiken die lang bessen dragen, zoals meidoorn, lijsterbes, hulst, Gelderse roos en klimop, met zaaddozen die je laat staan, en bij vorst of sneeuw met wat extra voer en vers water.
Wat doe je?
- Plant struiken met bessen die na elkaar rijpen: lijsterbes, vlier en kornoelje in de nazomer, meidoorn, Gelderse roos en hondsroos in de herfst, hulst en klimop in de winter.
- Laat uitgebloeide planten zoals kaardebol, knoopkruid en grote centaurie staan: putters en mezen eten de zaden.
- Voer bij vorst en sneeuw zonnebloempitten, gemengd zaad of vetbollen zonder netje, hoog genoeg en uit de buurt van een schuilplaats voor katten.
- Zet een ondiepe schaal vers water neer en ververs ze elke dag als het vriest. Doe er nooit zout of antivries in.
- Houd voederplaatsen schoon en verplaats ze af en toe, zodat er geen ziektes overgaan tussen vogels.
- Tel eind januari een uur lang de vogels in je tuin.
Let op: Geef geen brood, gezouten etenswaren of resten met kruiden: die zijn slecht voor vogels.
Waarom helpt het?
- In de winter zijn de dagen kort en de nachten koud: een koolmees moet elke dag ongeveer een derde van zijn gewicht eten om de nacht door te komen.
- Bessen van inheemse struiken rijpen na elkaar, van de lijsterbes in augustus tot de klimop in de late winter, en houden lijsters, merels en spreeuwen zo maandenlang in je tuin.
Welke planten?
- Wilde lijsterbes Sorbus aucuparia Loofboom · bloeit mei Inheems
- Eenstijlige meidoorn Crataegus monogyna Loofboom · bloeit mei Inheems
- Gelderse roos Viburnum opulus Struik · bloeit mei–juni Inheems
- Hulst Ilex aquifolium Loofboom · bloeit mei InheemsGiftig
- Klimop Hedera helix Klimplant · bloeit september–november InheemsGiftig
- Gewone vlier Sambucus nigra Struik · bloeit mei–juni Inheems
- Sleedoorn Prunus spinosa Struik · bloeit maart–april Inheems
- Hondsroos Rosa canina Struik · bloeit juni Inheems
- Rode kornoelje Cornus sanguinea Struik · bloeit mei–juni Inheems
- Wilde liguster Ligustrum vulgare Struik · bloeit juni–juli InheemsGiftig
- Sporkehout Frangula alnus Struik · bloeit mei–augustus InheemsGiftig
- Duindoorn Hippophae rhamnoides Struik · bloeit maart–april Inheems
- Taxus Taxus baccata Naaldboom InheemsGiftig
- Grote kaardebol Dipsacus fullonum eenjarige plant · bloeit juli–augustus Inheems
- Grote centaurie Centaurea scabiosa vaste plant · bloeit juni–september Inheems
Wanneer?
Oktober–februari.
Tuinwerk in januariTuinwerk in februariTuinwerk in oktoberTuinwerk in novemberTuinwerk in december
Doe mee met de uitdaging
-
Tel de vogels (januari–februari)
Tel een uur lang de vogels in je tuin, zoals bij het Vogeltelweekend van Natuurpunt eind januari. Noteer wat je zag. -
Laat de bladeren liggen (oktober–november)
Laat bladeren liggen onder struiken of maak een bladhoop: een schuilplaats voor egels en insecten in de winter.
Wist je dat? Een roodborst zingt ook in de winter: zowel mannetjes als vrouwtjes verdedigen dan elk hun eigen territorium.