Amerikaanse vogelkers

Hoe herken je een Amerikaanse vogelkers?

Groeivorm

Boom van 10–20 m, maar vaak een brede, meerstammige struik; vormt in bossen een dichte struiklaag.

Blad

Verspreid, elliptisch, 5–12 cm, leerachtig en glanzend donkergroen, fijn gezaagd met ingebogen tandjes. Onderzijde langs de middennerf roestbruin behaard.

Schors

Donker, met horizontale lenticellen; ruikt naar bittere amandel.

Bloem

Trossen witte bloempjes in mei–juni.

Vrucht

Zwarte kersjes in de late zomer, die door vogels gegeten en verspreid worden.

Verschil met de vogelkers

De inheemse vogelkers heeft dof, dun blad zonder bruine haartjes en bloeit vroeger, met lang hangende trossen.

Bloei: mei–juni

Herkennen per kenmerk: Zwarte bessen

Lijkt op, maar is het niet

• Vogelkers Prunus padus: dof, dun blad zonder bruine haartjes; bloeit vroeger met lang hangende trossen. Verschil met vogelkers

Waarom in je tuin?

• Waarom niet planten: hij is een invasieve exoot die vooral op zandgronden hele bossen overwoekert.
• Vogels verspreiden de pitten: wie hem in de tuin laat staan, zaait hem uit in de bossen in de omgeving.
• Pitten, blad en schors zijn giftig voor mens en dier.
• Herken hem vroeg: een zaailing trek je nog makkelijk uit, een grote struik krijg je veel moeilijker weg.

Waar staat een Amerikaanse vogelkers graag?

• Groeit in zon en halfschaduw; zaailingen overleven jarenlang in de schaduw en schieten op zodra er licht komt.
• Vooral op zure zandgrond: in dennen- en eikenbossen, bosranden, houtkanten en tuinen.
• Van daaruit verspreidt hij zich via vogels naar elke open plek in de omgeving.

Licht

Zon of halfschaduw

Grond

Zure grond

Vocht

Normaal

Grootte

15 m hoog, 8 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Vogelkers: Het inheemse alternatief voor vochtige grond: lang hangende, geurige bloemtrossen in april–mei en kersjes voor vogels.
• Zoete kers: Een inheemse kersenboom met witte bloesem en kersen voor vogels, voor een grote tuin of bosrand.
• Wilde lijsterbes: Een inheemse boom voor zure zandgrond, met oranjerode bessen voor lijsters.
• Sporkehout: Een inheemse struik van zandgrond met bessen voor vogels; waardplant van de citroenvlinder.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie

Hoe en wanneer plant je een Amerikaanse vogelkers?

1. Plant hem niet, ook niet als haag of windscherm, en laat zaailingen in je tuin niet staan.
2. Zoek je een inheemse kers? Kies de vogelkers voor vochtige grond, of de zoete kers voor een grote tuin.
3. Voor bessen voor vogels op zandgrond: wilde lijsterbes of sporkehout. Voor een boom op zure grond: ruwe berk of zomereik.
4. Trek zaailingen uit zodra je ze ziet, met wortel en al, het liefst na regen als de grond zacht is.

Verzorgen

Zaailingen

Trek ze uit met de volledige wortel; afgebroken wortels lopen opnieuw uit.

Jonge struiken

Licht ze met een spitvork uit de grond, met zoveel mogelijk wortel.

Grote struiken en bomen

Zaag ze af en graaf of frees de stobbe uit. Blijft de stobbe staan, knip nieuwe scheuten dan meerdere keren per jaar weg, jaren na elkaar, tot de wortels uitgeput zijn.

Nazorg

Kom de volgende jaren terug: uit pitten in de grond en via vogels komen nog lang nieuwe zaailingen op.

Tip: Twijfel je tussen de Amerikaanse en de inheemse vogelkers? Draai een blad om: roestbruine haartjes langs de middennerf en een glanzende, leerachtige bovenkant wijzen op de Amerikaanse vogelkers.

Wanneer snoei je een Amerikaanse vogelkers?

Wanneer: Niet snoeien maar verwijderen, bij voorkeur voor de vruchtzetting.

Hoe:

• Trek zaailingen en jonge struiken met wortel en al uit.
• Afzagen zonder de stobbe te verwijderen geeft krachtige nieuwe opslag: graaf of frees de stobbe uit, of knip de opslag jarenlang telkens weer weg.

Let op: Laat afgezaagde takken niet in een weide liggen: verwelkt blad is giftig voor paarden en vee. Voer takken met kersjes af in plaats van ze te composteren.

Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Niet vermeerderen

Vermeerder hem niet en geef geen planten of zaailingen weg: zo help je net de verspreiding.

Hoe hij zich verspreidt

Vogels eten de zwarte kersjes en laten de pitten ver van de boom vallen. Na afzagen loopt hij bovendien krachtig opnieuw uit uit de stobbe.

Hoe komt een Amerikaanse vogelkers de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• De winter, als de grond nat en zacht is, is een goede tijd om struiken uit te trekken en stobben uit te graven.

Ziektes en plagen

• Opslag na afzagen: Een afgezaagde struik loopt uit met veel nieuwe scheuten. Graaf of frees de stobbe uit, of knip de opslag jarenlang weg.
• Zaailingen in tuin en bos: Vogels zaaien hem overal uit. Loop elk voorjaar je tuin en houtkant na en trek zaailingen uit.
• Verdringing: Onder een dichte struiklaag van Amerikaanse vogelkers kiemen geen inheemse bomen en verdwijnen bosbloemen. Pak hem aan voor hij zo’n struiklaag vormt.
• Verwarring met de vogelkers: De inheemse vogelkers is een waardevolle soort: kijk naar de bruine haartjes langs de middennerf en het glanzende blad voor je iets verwijdert.

Het jaar rond

• Januari: Grote struiken uitgraven of afzagen en de stobbe weghalen, bij open weer.
• Maart: Zaailingen uittrekken als de grond vochtig is.
• Mei: Bloei in witte trossen: verwijder bloeiende struiken voor ze vrucht zetten.
• Juni: Opslag van afgezaagde struiken wegknippen.
• Juli: Laatste kans om struiken te verwijderen voor de kersjes rijp zijn.
• Augustus: De kersjes rijpen: voer takken met vruchten af, niet naar de composthoop.
• September: Opslag opnieuw wegknippen; zaailingen uittrekken.
• November: Plant inheemse alternatieven, zoals vogelkers of wilde lijsterbes.

Wat kan je ermee?

Voor de natuur

Bloemen voor insecten, maar hij verdringt de inheemse bosflora.

Let op: Pitten, blad en schors zijn giftig. Liever verwijderen dan laten verder uitzaaien.

Goed voor dieren

Bijen

Nectar en stuifmeel voor honingbijen en wilde bijen.

Wist je dat?

• Invasieve exoot die vooral op zandgronden hele bossen overwoekert.
• In Nederland noemen boswachters hem ‘bospest’, terwijl hij er in de 20e eeuw juist werd aangeplant om dennenbossen te verbeteren.
• In zijn thuisland, het oosten van Noord-Amerika, groeit hij uit tot een statige boom met waardevol hout; bij ons blijft hij vaak een struik.
• Bosbouwers plantten hem in de 20e eeuw massaal in dennenbossen, als bodemverbeteraar en brandwerende onderbegroeiing. Pas later bleek hoe hard hij woekert.
• In zijn thuisland Noord-Amerika is het een gewaardeerde bosboom: het roodbruine Amerikaanse kersenhout is daar gegeerd meubelhout.