Winterjasmijn

Hoe herken je een winterjasmijn?

Groeivorm

Struik met lange, overhangende twijgen; tegen een muur 2–3 m hoog en ongeveer even breed, over een muurtje of talud hangend.

Blad

Tegenoverstaand, drietallig met 3 kleine (1–3 cm), gaafrandige, donkergroene blaadjes; valt in de herfst af.

Twijgen

Groene, vierkantige twijgen die ook in de winter groen blijven; ze wortelen waar ze de grond raken.

Bloem

Heldergele bloemen (2–3 cm) met 5–6 kroonslippen, alleen in de bladoksels op de kale twijgen, november–maart; geurloos.

Vrucht

Zet bij ons zelden vrucht.

Verschil met de forsythia

Forsythia is een struik met enkelvoudig blad en grijsbruine twijgen, die pas in maart–april bloeit.

Verschil met de echte jasmijn

De echte jasmijn heeft witte, sterk geurende bloemen in de zomer en geveerd blad.

Bloei: december–maart · Snoeien: maart–april

Herkennen per kenmerk: Gele bloemen in het voorjaar · Bloei in de winter

Lijkt op, maar is het niet

• Forsythia Forsythia: een struik met enkelvoudig blad en grijsbruine twijgen, die pas in maart–april bloeit. Verschil met forsythia
• Echte jasmijn Jasminum officinale: witte, sterk geurende bloemen in de zomer en geveerd blad. Verschil met echte jasmijn

Waarom in je tuin?

• Gele bloemen midden in de winter, van november tot maart.
• Groeit in zon, halfschaduw en schaduw, ook tegen een noordmuur.
• De groene twijgen zien er ook in de winter fris uit.
• Makkelijk, volledig winterhard en weinig vatbaar voor ziekten.
• Takken met knoppen gaan binnen in een vaas snel open: een winterboeket.

Waar staat een winterjasmijn graag?

• Zon, halfschaduw of schaduw; in de zon bloeit hij het rijkst, maar ook tegen een noordmuur bloeit hij goed.
• Elke grond die niet te nat is.
• Hij klimt niet zelf: bind de lange twijgen aan draden, gaas of een rek tegen een muur of hek. Hij heeft geen hechtwortels of ranken en beschadigt muren en dakgoten niet.
• Ideaal om over een muurtje, een trap of de rand van een verhoogd bed of talud te laten hangen; daar heeft hij geen steun nodig.

Licht

Zon tot schaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

3 m hoog, 3 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Winterzoet: Bloeit tegelijk en geurt sterk: zo krijg je toch geur bij de geurloze winterjasmijn.
• Winterheide: Een lage, groenblijvende struik die in de winter en de vroege lente roze of wit bloeit aan de voet van de muur.
• Toverhazelaar: Gele of oranje, geurende bloemen in januari–februari: nog een winterbloeier voor dezelfde tuin.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdraagt schaduw en past onder grote bomen zoals: ginkgo, vederesdoorn, es, valse christusdoorn, spaanse aak, witte esdoorn
• Mag klimmen in oude, grote bomen: zomereik, grove den, gewone esdoorn, zomerlinde

Hoe en wanneer plant je een winterjasmijn?

1. Plant in de herfst of het voorjaar; uit pot kan het bijna het hele jaar, behalve bij vorst of droogte.
2. Plant 30–40 cm van de muur en bind de langste twijgen waaiervormig op.
3. Bovenaan een muurtje: plant op de rand en laat de twijgen naar beneden hangen.
4. Op een talud plant je om de 1–1,5 m; de twijgen wortelen zelf en sluiten het talud snel.

Verzorgen

Water

Het eerste jaar bij droogte; daarna zelden nodig.

Bemesten

Niet nodig; wat compost in het voorjaar als hij weinig groeit.

Opbinden

Bind elk jaar na de snoei de nieuwe, lange twijgen aan de steun.

Wortelende twijgen

Twijgen die de grond raken, wortelen: knip ze los als je ze niet wilt, of gebruik ze om de plant te vermeerderen.

Tip: Plant hem bij de voordeur of langs een pad dat je in de winter vaak neemt: zo heb je van de bloei het meeste plezier.

Wanneer snoei je een winterjasmijn?

Snoeimaanden: maart–april.

Wanneer: Meteen na de bloei, in maart–april.

Hoe:

• Hij bloeit op de twijgen van vorig jaar: knip de uitgebloeide twijgen terug tot op een paar knoppen.
• Haal elk jaar enkele oude, kale takken aan de voet weg, zodat er jonge twijgen bijkomen.
• Een verwaarloosde, kale plant mag je na de bloei tot ongeveer 50 cm boven de grond terugzetten; het jaar daarop bloeit hij minder.

Let op: Snoei niet later dan april: de twijgen die in de zomer groeien, dragen de bloemen van de volgende winter.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Afleggen

Twijgen die de grond raken, wortelen vanzelf: knip een gewortelde twijg los en plant hem over.

Stekken

Stekken van 10–15 cm wortelen makkelijk, in de zomer of de herfst, in een potje.

Hoe komt een winterjasmijn de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• Open bloemen kunnen bij strenge vorst bruin worden; de knoppen die nog dicht zijn, gaan daarna gewoon open.
• Hij bloeit van november tot maart, in zachte periodes het rijkst.

Ziektes en plagen

• Kale, verwarde struik: Een dichte bos dode en kale twijgen met alleen bovenaan bloemen, door te weinig snoei. Haal oude takken weg of zet de plant na de bloei flink terug.
• Weinig bloemen: Meestal te laat in het jaar gesnoeid, of te veel schaduw. Snoei alleen in maart–april.
• Bladluis: Luizen op de jonge scheuten in de lente. Spuit met water; lieveheersbeestjes en mezen doen de rest.

Het jaar rond

• Januari: Volle bloei; takken met knoppen snijden voor een winterboeket.
• Februari: Bloei; open bloemen kunnen bij strenge vorst bruin worden.
• Maart: Snoeien na de bloei: uitgebloeide twijgen inkorten.
• April: Laatste snoei; nieuwe twijgen aan de steun binden.
• Juni: Nieuwe twijgen opbinden; stekken.
• Oktober: Planten.
• November: De eerste gele bloemen.
• December: Bloei, ook bij lichte vorst.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Gele bloei midden in de winter tegen een muur, over een muurtje of op een talud; ook tegen een noordmuur.

Ook gebruikt voor

Takken met knoppen gaan binnen in een vaas snel open: een winterboeket.

Wist je dat?

• Geen echte klimmer: de lange twijgen leunen tegen een steun of hangen over een muur. Anders dan bij de meeste jasmijnen geuren de bloemen niet.
• ‘Nudiflorum’ betekent ‘naaktbloeiend’: de bloemen verschijnen op de kale twijgen, zonder blad.
• De plantenjager Robert Fortune bracht hem in 1844 uit China naar Engeland.