
Foto: Chrumps, CC BY-SA 3.0 · bron
Struik · Toverhazelaarfamilie (Hamamelidaceae)
Schijnhazelaar
Corylopsis · ook: Corylopsis
De schijnhazelaar is een sierlijke struik van 1,5–3 m uit Oost-Azië. In maart–april, nog vóór het blad, hangen aan zijn kale, zigzaggende twijgen trosjes lichtgele, zacht geurende klokjes. Het blad lijkt op dat van de hazelaar, maar hij is familie van de toverhazelaar. Hij houdt van halfschaduw en humusrijke, zure tot neutrale grond, net als rododendrons, en heeft weinig snoei nodig. Een fijne, rustige voorjaarsbloeier voor een beschutte plek.
Licht
Halfschaduw
geen felle middagzon
Vocht
Normaal
geen natte voeten
Grond
Zure grond
zuur
Winterhard
In heel België
geen bescherming nodig
Grootte
1,5–3 m
hoog
Bloei
maart–april
| Snoeimaanden | april–mei |
|---|---|
| Hoogte | 1,5–3 m |
| Inheems in België | Nee, aangeplant |
| Giftig voor mens en huisdier | Niet als giftig bekend |
| Bloei | maart–april |
Herkennen
Hoe herken je een schijnhazelaar?
- Groeivorm
- Brede, open struik van 1,5–3 m met dunne, wat uitwaaierende takken.
- Blad
- Verspreid, 4–10 cm, eirond met een hartvormige voet, getand met tandjes die in een borsteltje eindigen, met evenwijdige, ingedrukte nerven; onderzijde blauwgroen.
- Schors
- Dunne, zigzaggende, bruine twijgjes.
- Bloem
- Hangende trosjes (2–5 cm) met lichtgele, klokvormige, zacht geurende bloempjes, in maart–april vóór het blad.
- Vrucht
- Kleine houtige doosvruchtjes, zoals bij de toverhazelaar.
- Verschil met de hazelaar
- De hazelaar heeft lange, hangende katjes en draagt hazelnoten.
- Verschil met de toverhazelaar
- De toverhazelaar heeft lintvormige, gekroesde bloemblaadjes en bloeit al in de winter.
- Verschil met de forsythia
- De forsythia heeft felgele klokken langs de takken en tegenoverstaand blad.
Bloei: maart–april · Snoeien: april–mei
Herkennen per kenmerk: Hartvormig blad · Gele bloemen in het voorjaar · Hangende bloemtrossen
Lijkt op, maar is het niet
- Hazelaar Corylus avellana: lange, hangende katjes en hazelnoten. Verschil met hazelaar
- Toverhazelaar Hamamelis: lintvormige, gekroesde bloemblaadjes, al in de winter. Verschil met toverhazelaar
- Forsythia Forsythia: felgele klokken langs de takken en tegenoverstaand blad. Verschil met forsythia
In je tuin
Waarom in je tuin?
- Fijne, geurende, lichtgele bloemtrosjes in maart–april.
- Vroege bloemen voor bijen en hommels.
- Een sierlijke, open vorm die bijna geen snoei vraagt.
- Een voorjaarsbloeier voor halfschaduw, naast rododendrons en varens.
Waar staat een schijnhazelaar graag?
- Halfschaduw, bijvoorbeeld aan de rand van bomen; in volle zon kan het blad bij droogte verbranden.
- Humusrijke, zure tot neutrale grond die niet uitdroogt; op kalkrijke grond wordt het blad geel.
- Een beschutte plek, uit de ochtendzon: late vorst kan de bloemen beschadigen.
- Reken op 2 m breed; mooi bij rododendrons, in een bosborder of voor een donkere haag.
- Licht
- Halfschaduw
- Grond
- Zure grond
- Vocht
- Normaal
- Grootte
- 2 m hoog, 2 m breed
- Winterhard
- In heel België, geen bescherming nodig
Mooi samen met
- Rododendron: Houdt van dezelfde zure, humusrijke grond en halfschaduw, en bloeit erna.
- Lavendelheide: Witte of roze bloemtrossen in maart–april, op dezelfde zure grond.
- Toverhazelaar: Familie die al in de winter bloeit: samen bloei van januari tot april.
- Kleine maagdenpalm: Blauwe bloempjes aan de voet, als bodembedekker in de halfschaduw.
Past goed bij, en liever niet bij
Past goed bij
- Past aan de rand van of onder de lichte kroon van: zomereik, wintereik, moeraseik, moseik
- Houden net als deze plant van zure grond: struikhei, rododendron, skimmia, framboos, blauwe bes, toverhazelaar, brem, gaspeldoorn
Onderhoud
Hoe en wanneer plant je een schijnhazelaar?
- Plant in het voorjaar of in de herfst, met kluit of uit pot.
- Meng bladaarde, compost of turfvrije rododendrongrond door de plantgrond.
- Zet de plant even diep als in de pot en druk de grond aan.
- Geef ruim water en bedek de grond met een laag blad of houtsnippers.
Verzorgen
- Water
- Bij droogte water geven, liefst regenwater.
- Bemesten
- Elk voorjaar een laag compost of bladaarde; geen kalk.
- Mulch
- Een laag blad of houtsnippers houdt de grond koel, vochtig en zuur.
- Vorm
- Laat hem vrij uitgroeien: zijn sierlijke, open vorm is juist zijn charme.
Tip: Voor een kleine tuin is Corylopsis pauciflora ideaal: hij blijft rond 1,5 m. ‘Pauciflora’ betekent ‘weinig bloemen’, en inderdaad hangen er maar twee à drie bloempjes per trosje, die samen toch een gele sluier vormen.
Wanneer snoei je een schijnhazelaar?
Snoeimaanden: april–mei.
Wanneer: Na de bloei (april–mei).
Hoe:
- Weinig nodig: knip alleen dode of storende takken weg, zodat de sierlijke vorm behouden blijft.
- Wordt een oude struik te dicht, zaag dan na de bloei één of twee van de oudste takken aan de voet weg.
Let op: Late vorst kan de bloemen beschadigen: plant hem uit de ochtendzon.
Vermeerderen
- Afleggen
- Buig in het voorjaar een lage tak naar de grond, dek hem af met aarde en maak hem na een jaar los.
- Zomerstekken
- Neem in juni zachte stekjes en laat ze onder plastic wortelen; dat lukt niet altijd.
Hoe komt een schijnhazelaar de winter door?
Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.
- Winterhard; alleen de bloemen zijn gevoelig voor late vorst.
- Plant hem uit de ochtendzon, op een beschutte plek: dan ontdooien bevroren bloemen langzaam en blijven ze vaker gaaf.
Ziektes en plagen
- Bevroren bloemen: Bruine bloemen na een vriesnacht in maart. Plant hem op een beschutte plek, uit de ochtendzon.
- Geel blad: Chlorose op kalkrijke grond. Geef bladaarde en regenwater, of kies een plek met zuurdere grond.
- Verbrand blad: Bruine bladranden in volle zon of bij droogte. Geef water en een plek in halfschaduw.
Het jaar rond
- Maart: De bloei begint: lichtgele, geurende trosjes.
- April: De bloei loopt af; daarna snoeien, als het moet.
- Mei: Laatste snoei; compost of bladaarde geven.
- Juni: Zomerstekken nemen.
- Augustus: Water geven bij droogte.
- Oktober: Planten.
- November: Afgevallen blad rond de voet laten liggen als mulch.
Gebruiken
Wat kan je ermee?
- Tuin en landschap
- Sierlijke, geurende voorjaarsbloeier voor halfschaduw en zure tot neutrale grond, bijvoorbeeld bij rododendrons.
- Voor de natuur
- Vroege bloemen voor bijen en hommels.
Jij en deze soort
Wist je dat?
- Corylopsis betekent ‘lijkt op Corylus’, de hazelaar; toch is hij familie van de toverhazelaar.
- Snijd je in februari een paar takken met dikke knoppen, dan bloeien ze binnen in een vaas open.