Krimlinde

Hoe herken je een krimlinde?

Groeivorm

Boom van 15–20 m met een brede, eivormige kroon van zo’n 10 m en overhangende onderste takken.

Blad

Verspreid, 5–10 cm, scheef hartvormig, fijn en scherp gezaagd; boven glanzend donkergroen, onder lichter met bruine haarbosjes in de nerfoksels.

Schors

Grijs, glad, later ondiep gegroefd; jonge twijgen kaal en geelgroen.

Bloem

Trosjes van 3–7 geurige, geelwitte bloemen, half juli.

Vrucht

Eivormige, viltige nootjes met een spitse punt.

Verschil met de winterlinde

De winterlinde heeft een kleiner, dof blad met een blauwgroene onderkant.

Verschil met de Hollandse linde

De Hollandse linde heeft doffer blad, een stam vol scheuten en knobbels, en veel bladluizen.

Bloei: juli · Oogst en vruchten: april–juli · Snoeien: november–maart

Herkennen per kenmerk: Hartvormig blad · Scheve bladvoet

Lijkt op, maar is het niet

• Winterlinde Tilia cordata: kleiner, dof blad met een blauwgroene onderkant. Verschil met winterlinde
• Hollandse linde Tilia × europaea: doffer blad, een stam vol scheuten en knobbels, en veel bladluizen. Verschil met Hollandse linde

Waarom in je tuin?

• Nauwelijks bladluizen: geen kleverige honingdauw op auto’s, terras of tuinmeubelen.
• Glanzend, donkergroen blad dat er de hele zomer fris uitziet.
• Geurige bloei half juli voor bijen en hommels.
• Een stam zonder scheuten: weinig werk aan de voet.
• Compacter dan de zomerlinde en de Hollandse linde.

Waar staat een krimlinde graag?

• Zon tot halfschaduw.
• Bijna elke grond die niet te droog en niet te nat is; gewone tuingrond is goed.
• Geschikt bij parkeerplaatsen en terrassen, omdat er bijna geen honingdauw van druipt.
• Reken op 15–20 m hoog en een kroon van zo’n 10 m: voor een park, een laan of een ruime tuin. Houd rekening met de overhangende onderste takken boven paden.

Licht

Zon of halfschaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

18 m hoog, 10 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Zilverlinde: Bloeit een paar weken later: samen verlengen ze de lindebloei voor de bijen.
• Kleine maagdenpalm: Groenblijvende bodembedekker voor de schaduw onder de kroon.
• Hulst: Groenblijvende struik voor de halfschaduw aan de rand van de kroon.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie

Hoe en wanneer plant je een krimlinde?

1. Plant van november tot maart, als de grond niet bevroren is.
2. Kies een jonge boom met kluit of blote wortels en zet hem even diep als hij stond.
3. Zet een steunpaal aan de windkant en bind de stam losjes vast; haal paal en band na 2–3 jaar weg.
4. Geef ruim water na het planten en de eerste twee zomers bij droogte.

Verzorgen

Water

De eerste jaren bij droogte; daarna redt hij zich op gewone tuingrond.

Bemesten

Niet nodig; een laagje compost op de boomspiegel volstaat.

Opkronen

De onderste takken hangen over: kroon een boom bij een pad of straat geleidelijk op.

Boomspiegel

Houd de grond rond de stam de eerste jaren vrij van gras, zodat de jonge boom vlot wortelt.

Tip: Wil je een linde bij een terras, oprit of parkeerplaats? Kies dan een krimlinde: in tegenstelling tot de zomerlinde en de Hollandse linde druipt er nauwelijks honingdauw van.

Wanneer snoei je een krimlinde?

Snoeimaanden: november–maart.

Wanneer: In de winterrust (november–maart).

Hoe:

• Weinig snoei nodig. De onderste takken hangen over: kroon een straatboom geleidelijk op.
• Geef een jonge boom één doorgaande leider en haal kruisende of concurrerende takken weg.
• Zaag takken net buiten de takkraag, nooit vlak tegen de stam.

Let op: Kroon niet in één keer te veel op: haal per keer maar een of twee takken weg, anders verzwakt de boom en lopen er waterloten uit.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Enten

Als kruising wordt hij door de kweker vegetatief vermeerderd; zaailingen lijken niet altijd op de moederboom.

Afleggen

Buig in de winter een laaghangende tak naar de grond en dek hem af met aarde; na een jaar heeft hij wortels en kan je hem lossnijden.

Hoe komt een krimlinde de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• In de winter herken je hem aan de kale, geelgroene twijgen en de overhangende onderste takken.

Ziektes en plagen

• Overhangende takken: De onderste takken hangen ver over en kunnen een pad of straat versperren. Kroon de boom geleidelijk op, in de winter.
• Spintmijt: In hete, droge zomers kleurt het blad brons en valt het vroeg. Geef jonge bomen water; een volwassen boom loopt het jaar erna gewoon weer uit.
• Droogte bij jonge bomen: Een pas geplante boom heeft de eerste zomers water nodig, anders verdort het blad.

Het jaar rond

• Januari: Snoeien en opkronen in de winterrust.
• Februari: Snoeien; plantseizoen als het niet vriest.
• Maart: Laatste maand om te snoeien en te planten.
• Mei: Glanzend nieuw blad.
• Juli: Bloei half juli, vol bijen en hommels; jonge bomen water bij droogte.
• Oktober: Gele herfstkleur.
• November: Plantseizoen; snoeien kan weer.
• December: Opkronen van bomen bij paden en straten.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Populaire straat- en parkboom: weinig bladluizen en dus geen kleverige honingdauw.

Voor de natuur

De bloesem in juli is goed voor bijen en hommels.

Eetbaar en bruikbaar

Bloesem (juni–juli)

Pluk de bloesem eind juni en in juli, op een droge, zonnige ochtend, als de bloemen net open zijn en sterk geuren. Knip de hele tros met het lange, bleke schutblad af. Omdat er weinig bladluizen op de krimlinde zitten, is de bloesem minder kleverig dan bij andere lindes; controleer toch altijd of hij schoon is. Laat het grootste deel hangen voor bijen en hommels. Verwerk de bloesem dezelfde dag of laat hem drogen.

Blad (april–mei)

Pluk de jonge, lichtgroene bladeren in april en mei, zodra ze net uitgelopen zijn en nog zacht en glanzend zijn; later in het seizoen worden ze taai. Pluk per tak maar enkele bladeren, zodat de boom niet kaal wordt, en bij voorkeur van laaghangende takken. Spoel ze kort en dep ze droog. Ze smaken mild, fris en licht slijmerig, een beetje als boterhamsla.

Bewaring

Verse bloesem verwerk je dezelfde dag; leg hem tot dan los op een doek. Droog hem in een dunne laag op een rooster of in een droogoven op 35–40 °C en bewaar hem in een gesloten pot, droog en donker (ongeveer een jaar). Jonge bladeren houden 2–3 dagen in een gesloten bak met wat vochtig keukenpapier in de koelkast. Pesto kan je in porties invriezen. Gelei en azijn houden een jaar.

Let op: Gebruik alleen verse, geurige bloesem en jonge, schone bladeren van echte lindes (Tilia). Herken de krimlinde aan de glanzende, donkergroene bladeren met kleine bruine haarpluimpjes in de nerfhoeken onderaan, en aan de hangende bloemtrossen met een lang, bleek schutblad. Krimlinde is een straat- en parkboom: pluk niet langs drukke wegen, waar uitlaatgassen en hondenurine de bloesem en bladeren vervuilen, of van bomen die bespoten zijn, en vraag toestemming bij de eigenaar of de gemeente. Gebruik geen kleverige of zwarte bloesem of bladeren, en geen takken vol bladluizen. Pluk spaarzaam: bijen en hommels hebben de bloesem nodig. Wie allergisch is voor stuifmeel, begint best met een klein beetje. Eet nooit iets wat je niet met zekerheid herkend hebt.

Eten en gebruiken doe je op eigen risico: zie de gebruiksvoorwaarden.

Recepten

• Appel-lindebloesemgelei (Gelei · ± 4 potjes van 250 ml · 1,5 uur)
• Lindebloesemazijn (Azijn · ± 500 ml · 10 min + 2 weken)
• Lindebladpesto (Gerecht · ± 1 potje van 200 ml · 15 min)
• Lindebladsalade met geitenkaas (Gerecht · 2 personen · 15 min)

Wist je dat?

• Waarschijnlijk een kruising van de winterlinde met een Kaukasische linde. Hij is een geliefde straatboom omdat er nauwelijks bladluizen op zitten, en er dus geen kleverige honingdauw van druipt.
• De naam euchlora betekent ‘mooi groen’, naar het glanzende blad.
• De overhangende onderste takken geven oudere bomen een typisch silhouet, waaraan je hem van ver herkent.