Rode paardenkastanje

Hoe herken je een rode paardenkastanje?

Groeivorm

Boom van 10–20 m met een ronde, dichte kroon van zo’n 10 m.

Blad

Tegenoverstaand, handvormig samengesteld uit 5 (soms 7) donkergroene, wat gekreukte blaadjes van 8–15 cm; kleiner en donkerder dan bij de witte paardenkastanje.

Schors

Grijsbruin, glad tot fijn geschubd. Knoppen minder kleverig dan bij de witte paardenkastanje.

Bloem

Rechtopstaande kaarsen met roze tot donkerrode bloemen, in mei.

Vrucht

Kleine, ronde bolsters met weinig of geen stekels, met 1–3 bruine kastanjes; vaak maar weinig vruchten.

Verschil met de witte paardenkastanje

De witte paardenkastanje heeft witte bloemen, grotere en lichtere blaadjes, zeer kleverige knoppen en sterk stekelige bolsters.

Bloei: mei · Snoeien: juli–augustus en november–februari

Herkennen per kenmerk: Tegenoverstaande bladeren · Roze bloesem · Noten, eikels en kastanjes

Lijkt op, maar is het niet

• Witte paardenkastanje Aesculus hippocastanum: witte bloemen, grotere en lichtere blaadjes, zeer kleverige knoppen en sterk stekelige bolsters. Verschil met witte paardenkastanje

Waarom in je tuin?

• Roze tot rode bloemkaarsen in mei, geliefd bij hommels en bijen.
• Blijft kleiner dan de witte paardenkastanje, met een kroon van zo’n 10 m.
• Veel minder last van de paardenkastanjemineermot: het blad blijft langer groen.
• Weinig vruchten en bolsters met weinig of geen stekels: minder afval dan bij de witte paardenkastanje.

Waar staat een rode paardenkastanje graag?

• Zon tot halfschaduw; in de zon bloeit hij het rijkst.
• Bijna elke grond die niet te droog is; diep en vruchtbaar is ideaal.
• Reken op een kroon van zo’n 10 m: voor een grotere tuin, een plein of een straat, op ruime afstand van gebouwen.
• Onder de dichte kroon groeit weinig; plant er schaduwverdragende bodembedekkers.

Licht

Zon of halfschaduw

Grond

Elke tuingrond

Vocht

Normaal

Grootte

15 m hoog, 10 m breed

Winterhard

In heel België, geen bescherming nodig

Mooi samen met

• Kleine maagdenpalm: Wintergroene bodembedekker die de schaduw onder de kroon verdraagt.
• Hulst: Wintergroene struik voor de schaduwrand onder de kroon.
• Witte paardenkastanje: In een ruim park of een lange laan: samen witte en rode kaarsen in mei.
• Bosanemoon: Bloeit in maart–april onder de kroon, voor het blad uitloopt.

Past goed bij, en liever niet bij

Past goed bij

• Verdragen de schaduw onder deze boom: mahonie, rododendron, olijfwilg, skimmia, haagliguster, camelia, altijdgroene sneeuwbal, haagkamperfoelie

Liever niet bij

• Zonminnende planten krijgen onder de dichte kroon te weinig licht: echte lavendel, struikhei, vlinderstruik, sleedoorn, blauwe bes, duindoorn, rimpelroos, brem

Hoe en wanneer plant je een rode paardenkastanje?

1. Plant van november tot maart, als de grond niet bevroren is.
2. Rassen zoals ‘Briotii’, met donkerrode bloemen, worden geënt: kies een boom met een rechte stam en een gezonde entplaats.
3. Zet een steunpaal aan de windkant en bind de stam losjes vast; haal paal en band na 2–3 jaar weg.
4. Geef ruim water na het planten en het eerste jaar bij droogte.

Verzorgen

Water

De eerste twee jaar bij droogte; daarna redt hij zich.

Bemesten

Niet nodig.

Bladafval

Raap het afgevallen blad in de herfst op als er mineermot in zat: daarin overwinteren de poppen.

Controle

Laat een oudere boom bij een pad of speelplaats om de paar jaar nakijken door een boomverzorger.

Tip: Te weinig plaats voor een witte paardenkastanje? De rode blijft kleiner en heeft veel minder last van de mineermot. Kies ‘Briotii’ voor de donkerste bloemen.

Wanneer snoei je een rode paardenkastanje?

Snoeimaanden: juli–augustus en november–februari.

Wanneer: Dode, zieke en gebroken takken kan je het hele jaar verwijderen. Vormsnoei in de winter of in de zomer.

Hoe:

• Vermijd grote zaagwonden: die rotten gemakkelijk in. Snoei daarom vooral jonge bomen, met kleine takken.
• Geef een jonge boom vorm met één doorgaande stam en haal te laag hangende takken geleidelijk weg.
• Knip bij een geënte boom scheuten van de onderstam weg.

Let op: Bomen met de bloedingsziekte (roestbruine sapvlekken op de stam) laat je nakijken door een boomverzorger.

Snoeien: wanneer en hoe · Snoeikalender en basisregels

Vermeerderen

Zaaien

Ongewoon voor een kruising komt hij zuiver uit zaad: zaai in oktober verse kastanjes meteen, 3–5 cm diep, in een pot of op de plek, en laat ze niet uitdrogen. Rassen zoals ‘Briotii’ worden geënt.

Hoe komt een rode paardenkastanje de winter door?

Winterhard in heel België: geen bescherming nodig.

• Volledig winterhard.
• In de winter herken je hem aan de knoppen, die minder kleverig zijn dan bij de witte paardenkastanje.

Ziektes en plagen

• Bloedingsziekte: Roestbruine tot zwarte, kleverige sapvlekken op de stam en afstervende schors, door een bacterie; ook de rode paardenkastanje kan ze krijgen. Er is geen remedie; laat de boom nakijken door een boomverzorger.
• Paardenkastanjemineermot: Bruine vlekken in het blad door rupsjes die erin vreten; de rode paardenkastanje heeft er veel minder last van dan de witte. Raap het afgevallen blad op.
• Inrotting: Grote zaagwonden rotten gemakkelijk in. Snoei daarom vooral jong en met kleine wonden.

Het jaar rond

• Januari: Dode takken weg; vormsnoei in de winter.
• Februari: Vormsnoei kan nog; planten bij zacht weer.
• Maart: Laatste plantmaand.
• April: Bladuitloop.
• Mei: Bloei: roze tot rode kaarsen vol hommels en bijen.
• Juli: Zomersnoei van jonge bomen.
• Augustus: Zomersnoei kan nog.
• September: De weinige kastanjes vallen.
• Oktober: Kastanjes rapen om te zaaien; houd ze weg van kinderen en honden.
• November: Afgevallen blad opruimen; plantseizoen en wintersnoei beginnen.
• December: Dode takken weg; vormsnoei in de winter.

Wat kan je ermee?

Tuin en landschap

Compacte bloesemboom voor straten, pleinen en grotere tuinen.

Voor de natuur

De rode bloemkaarsen trekken hommels en bijen.

Ook gebruikt voor

Heeft veel minder last van de paardenkastanjemineermot dan de witte paardenkastanje.

Let op: De kastanjes zijn giftig voor mensen.

Wist je dat?

• Een kruising van de witte paardenkastanje en de Amerikaanse rode pavia. Ongewoon voor een kruising: door een verdubbeling van de chromosomen is hij vruchtbaar en komt hij zuiver uit zaad.
• Zijn Amerikaanse ouder, de rode pavia, is een struik uit het zuidoosten van de Verenigde Staten met rode bloemen die door kolibries bestoven worden.
• Het ras ‘Briotii’, met donkerrode bloemen, is genoemd naar de Franse tuinier Briot, die het in de 19e eeuw kweekte.